Ξεχωριστή ημέρα για τη Λέσβο είναι η 8η Νοεμβρίου, καθώς συνδέεται με δύο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας και της παράδοσης του νησιού: την απελευθέρωση της Μυτιλήνης από τον οθωμανικό ζυγό το 1912 και τη θρησκευτική εορτή των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ.
Στις 8 Νοεμβρίου 1912, στο πλαίσιο του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Λέσβο, με την υποστήριξη του ελληνικού στόλου υπό τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και το θωρηκτό «Αβέρωφ». Η Μυτιλήνη απελευθερώθηκε, σηματοδοτώντας την αρχή της απομάκρυνσης της οθωμανικής διοίκησης από το νησί, έπειτα από περίπου 450 χρόνια κυριαρχίας.
Η απελευθέρωση, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε μέσα σε μία ημέρα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν στο εσωτερικό της Λέσβου, με καθοριστική στιγμή την παράδοση της οθωμανικής φρουράς στον Κλαπάδο στις 8 Δεκεμβρίου 1912. Σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές, η Ανεμώτια ήταν το τελευταίο χωριό που απελευθερώθηκε, στις 24 Δεκεμβρίου 1912.
Η μεγάλη γιορτή των Ταξιαρχών
Η 8η Νοεμβρίου είναι ταυτόχρονα η ημέρα που η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τους Παμμέγιστους Ταξιάρχες Μιχαήλ και Γαβριήλ. Για τους κατοίκους της Λέσβου, η γιορτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Αρχάγγελος Μιχαήλ θεωρείται προστάτης του νησιού.
Το επίκεντρο των εορτασμών βρίσκεται στον ιστορικό ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στον Μανταμάδο, όπου βρίσκεται η περίφημη ανάγλυφη εικόνα του Ταξιάρχη, κατασκευασμένη, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, από χώμα και αίμα των μοναχών που σφαγιάστηκαν από πειρατές.
Κάθε χρόνο χιλιάδες πιστοί επισκέπτονται το προσκύνημα για να προσευχηθούν και να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα, εκπληρώνοντας τάματα και διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Η 8η Νοεμβρίου αποτελεί, λοιπόν, μια ημέρα ιδιαίτερου συμβολισμού για τη Λέσβο, καθώς η ιστορική μνήμη της ελευθερίας συναντά τη βαθιά πίστη και την παράδοση των κατοίκων της.