Η κατάργηση δεν βρίσκεται πλέον στο στάδιο της συζήτησης. Το σχετικό νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 και δημοσιεύθηκε ως Νόμος 5336/2026 στο ΦΕΚ Α΄ 153 της 28ης Σεπτεμβρίου 2026. Στο άρθρο 30 προβλέπεται η κατάργηση του αλιευτικού εργαλείου «τράτα ή γρίπος που σύρεται από σκάφος», δηλαδή της γνωστής βιντζότρατας.
Πρακτικά, το συγκεκριμένο εργαλείο παύει να αποτελεί νόμιμη επιλογή επαγγελματικής αλιείας και διαγράφεται από τις σχετικές άδειες και το αλιευτικό μητρώο. Τα ίδια τα σκάφη, ωστόσο, δεν οδηγούνται σε απόσυρση. Οι ιδιοκτήτες τους μπορούν να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα με άλλα αλιευτικά εργαλεία που επιτρέπονται και περιλαμβάνονται στην άδειά τους.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι πρόκειται για την ολοκλήρωση μιας διαδικασίας περιορισμού που ξεκίνησε πριν από σχεδόν μισό αιώνα. Όπως ανέφερε στη Βουλή ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Θανάσης Καββαδάς, από περίπου 500 σκάφη το 2009 έχουν απομείνει σήμερα 73 που διαθέτουν βιντζότρατα, σε έναν ελληνικό αλιευτικό στόλο περίπου 11.500 σκαφών. Για τα 73 αυτά εργαλεία, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, έχει εξασφαλιστεί οικονομική ενίσχυση 25.000 ευρώ ανά βιντζότρατα, ενώ το υπουργείο αναφέρει και πρόγραμμα ύψους 16 εκατ. ευρώ για επενδύσεις εκσυγχρονισμού του αλιευτικού στόλου. Η βιντζότρατα είναι ένα παρωχημένο, μη-επιλεκτικό εργαλείο, που αλιεύει στα ρηχά παραγωγικά οικοσυστήματα, τα οποία ουσιαστικά αποτελούν τα «νηπιοτροφεία» των ψαριών, τους τόπους δηλαδή όπου πολλά είδη αλιευμάτων αναπαράγονται, γεννιούνται και ζουν τα πρώτα στάδια της ζωής τους.
Στα προηγούμενα χρόνια, όποτε και υπήρξε απαγόρευση της αλιείας με βιντζότρατα στα ρηχά νερά, υπήρξε για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό μία ανάκαμψη, ποιοτική και ποσοτική, των αποθεμάτων σε αυτούς τους ψαρότοπους.
Η αποζημίωση των 25.000 ευρώ αποτελεί ξεχωριστό σκέλος από τον ίδιο τον νόμο και απαιτεί την αντίστοιχη διοικητική διαδικασία για να καταβληθεί. Αντίστοιχα προγράμματα εθελοντικής διαγραφής του εργαλείου είχαν εφαρμοστεί και τα προηγούμενα χρόνια, μειώνοντας σημαντικά τον αριθμό των ενεργών βιντζότρατων.
Για τους αλιείς που εξακολουθούν να δουλεύουν με το συγκεκριμένο εργαλείο, όμως, η υπόθεση κάθε άλλο παρά θεωρείται λήξασα.
Το πρωί της Τρίτης 29 Σεπτεμβρίου, από τους Πύργους Περάματος της Λέσβου, το θέμα παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3, σε ρεπορτάζ της Δήμητρας Λαχουρή. Μπροστά στα ίδια τα αλιευτικά σκάφη, ο πρόεδρος του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Λέσβου, Μιχάλης Καραντώνης, παρουσίασε την εντελώς διαφορετική οπτική των επαγγελματιών του κλάδου.
Ο κ. Καραντώνης υποστήριξε ότι μέχρι σήμερα οι αλιείς δεν έχουν λάβει επαρκή επιστημονική αιτιολόγηση για την οριστική απαγόρευση. Αμφισβήτησε ειδικότερα την εικόνα ότι η βιντζότρατα «σαρώνει» και καταστρέφει τον βυθό, επικαλούμενος παλαιότερες μελέτες του ΕΛΚΕΘΕ και του ΙΝΑΛΕ και αποφάσεις δικαστηρίων που, κατά την ερμηνεία των αλιέων, ενισχύουν τις θέσεις τους.
Είναι σημαντικό εδώ να διαχωριστούν τα δεδομένα από τις θέσεις των εμπλεκομένων. Το ΕΛΚΕΘΕ και το ΙΝΑΛΕ είχαν πράγματι συμμετάσχει σε επιστημονική μελέτη για την επικαιροποίηση του σχεδίου διαχείρισης της βιντζότρατας, στο πλαίσιο δοκιμαστικής αλιείας που είχε οργανωθεί από το ΥΠΑΑΤ. Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικοί φορείς έχουν επί σειρά ετών εκφράσει επιφυλάξεις για το συγκεκριμένο συρόμενο εργαλείο και για την πίεση που μπορεί να ασκεί σε παράκτια οικοσυστήματα.
Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο στο οποίο βρίσκεται η μεγάλη σύγκρουση: η Πολιτεία θεωρεί ότι ένας κύκλος δεκαετιών πρέπει να κλείσει, ενώ οι εναπομείναντες επαγγελματίες θεωρούν ότι καταργείται ένα εργαλείο χωρίς επαρκή τεκμηρίωση για τις πραγματικές επιπτώσεις του.
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η διαφωνία για το κατά πόσο ένα τρατοκάικο μπορεί πράγματι να αλλάξει εύκολα χρήση.
«Αυτό το καϊκάκι είναι τρατοκάικο», εξήγησε χαρακτηριστικά ο Μιχάλης Καραντώνης στην ΕΡΤ, σημειώνοντας ότι τα συγκεκριμένα σκάφη έχουν κατασκευαστεί και εξοπλιστεί ακριβώς για τη συγκεκριμένη μορφή αλιείας. Ανέφερε μάλιστα ως παράδειγμα το βίντσι του σκάφους, το κόστος του οποίου, όπως είπε, μπορεί να φτάνει τις 30.000 ευρώ.
Για τον ίδιο, επομένως, η απάντηση ότι οι ιδιοκτήτες μπορούν απλώς να συνεχίσουν με άλλο εργαλείο δεν αποτυπώνει το πραγματικό οικονομικό και τεχνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν.
Και οι αλιείς της Λέσβου ξεκαθαρίζουν ότι θα επιχειρήσουν να συνεχίσουν τη μάχη και σε νομικό επίπεδο.
Ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού αποκάλυψε ότι έχει ήδη αναλάβει και δεύτερος δικηγόρος, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι ο αγώνας θα συνεχιστεί «μέχρι τέλους». Πρόκειται, βεβαίως, για τη θέση των επαγγελματιών του κλάδου και δεν αναιρεί το γεγονός ότι από τις 28 Σεπτεμβρίου η απαγόρευση αποτελεί πλέον ισχύον νόμο του κράτους.
Πίσω όμως από τη βιντζότρατα υπάρχει ένα ακόμη, ίσως μεγαλύτερο, πρόβλημα: το κόστος για να βγει σήμερα ένα ελληνικό αλιευτικό σκάφος στη θάλασσα.
Ο Μιχάλης Καραντώνης έφερε ως παράδειγμα το πετρέλαιο που χρησιμοποιούν τα αλιευτικά. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στην ΕΡΤ, πέρυσι το προμηθεύονταν περίπου 0,60 ευρώ το λίτρο, ενώ πριν από δύο ημέρες η τιμή που πλήρωσαν είχε φτάσει περίπου στα 1,35 ευρώ.
«Όλη την παραγωγή την απορροφά το πετρέλαιο», ανέφερε, περιγράφοντας ένα κόστος που δεν σταματά στα καύσιμα αλλά περιλαμβάνει πληρώματα, δίχτυα, συρματόσχοινα, λιπαντικά και τη συνεχή συντήρηση των σκαφών. Η φράση που ακούστηκε από τους Πύργους Περάματος –«σκεφτόμαστε να μη βγούμε»– ίσως αποτυπώνει καλύτερα από οποιονδήποτε αριθμό την πίεση που αισθάνεται σήμερα ένα τμήμα του αλιευτικού κόσμου της Λέσβου.
Η βιντζότρατα, πάντως, έκλεισε νομοθετικά τον κύκλο της. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι τι θα συμβεί με τους ανθρώπους και τα σκάφη που ήταν δεμένα επί δεκαετίες με αυτήν: αν τα 25.000 ευρώ και τα διαθέσιμα επενδυτικά εργαλεία θα αποδειχθούν αρκετά για μια πραγματική μετάβαση ή αν η υπόθεση θα μεταφερθεί πλέον από τη θάλασσα στις αίθουσες των δικαστηρίων.
Πηγή : lesvosnews.net